fbpx

Sas had het vorige keer over taalpatronen. Lees nu verder…

Misschien dat een paar voorbeelden meer helderheid scheppen:

Een voorbeeldje van een “weglating”: Iemand kan zeggen: “Ik ben boos!”. Okee, de spreker is boos. Maar er ontbreekt info. Want op wie is degene die het zegt boos?

Of iemand zegt: “Die pen is mooier.” Dit roept meteen de vraag op: “Mooier dan wat?” De antwoorden op deze vragen zullen je beeld van de situatie duidelijker maken.

Een andere, veel voorkomende “overtreding” in de categorie “generalisaties” is de extreme uitspraak. Bijvoorbeeld: “Niemand luistert naar mij!”

De vraag die je in dat geval kan stellen is: “Is dat zo? Luistert er echt niemand naar je? Helemaal niemand?”.

Je zult merken dat zo’n vraag degene, die het zo stellig beweerde, aan het denken zet. En dat de uitspraak genuanceerd zal worden. En dat jij daarmee weer een klein stukje beter inzicht krijgt in het Model van de Wereld van de ander. Net als de spreker zelf overigens.

Okee, nog ééntje dan. Een voorbeeld uit de categorie “vervormingen”. Eén van mijn favorieten. Dat is de bronloze uitspraak. Hierbij zegt iemand iets zonder de bron te vermelden. Zoals bijvoorbeeld een uitspraak à la “Vrouwen boven de veertig mogen geen rokken boven de knie dragen.” Oh? Wie zegt dat? Of waar staat dat precies, dat dat niet mag? Hahaha, daar kan je me echt zo vreselijk mee op de kast krijgen.

Maar ook een opmerking als “Hard werken loont.” valt onder de bronloze uitspraken. Men stelt iets als voldongen feit, als waarheid, maar daar kan je zeker nog wel vraagtekens bij zetten. In totaal zijn er tien van dit soort taalpatronen, “overtredingen”. Sommige waren voor mij vrij abstract. Die

ga ik dan ook niet aanhalen hier. Want ik kan het niet uitleggen. Maar een paar herkende ik wel van mezelf.

Zoals “gedachten lezen” en “vooronderstellingen”, waarbij je iets ziet of hoort en daar je conclusies uittrekt zonder te checken of het wel klopt. Story of my life, zou ik zeggen.

Er hoorde natuurlijk een oefening bij dit onderwerp, maar wat die was, bleef nog even een verrassing. Dat zouden we morgen horen. En doen. Spannend!

Lees deel 10

Deel 8 gemist? Lees deze hier verder!